Deel 3: Handschoenen

Bij geen ander kledingstuk speelt kwaliteit zo’n onderscheidende rol als bij handschoenen. Het gebruik van slechte handschoenen kan al snel vervelende gevolgen hebben voor de afloop van een tocht. Dit geldt vooral buiten het zomerseizoen, wanneer er veelal met ijsbijlen geklommen wordt. Niet alleen de juiste weerbescherming en de isolatie zijn hierbij essentieel, ook de ergonomie van de handschoenen is een erg belangrijke factor. Juist dit maakt handschoenen tot een complexe kledingstuk, doordat ze gelijktijdig voldoende warm moeten zijn en het genoeg bewegingsvrijheid en gevoel moet bieden om technisch mee te kunnen (ijs)klimmen. Extra isolatie in een handschoen verminder hierbij vaak de grip.
Voordat we dieper ingaan op handschoenen, is het goed om even stil te staan bij een aantal voorwaarden die helpen om handen warm te houden. Één van deze belangrijke voorwaarden is het warm houden van je gehele lichaam. Waarom dit zo belangrijk is, heeft te maken met de manier waarop het menselijk lichaam warmte verdeeld over het lichaam. Bij een koud lichaam zal de bloedtoevoer naar ledematen (waaronder handen) beperkt worden om de warmte vast te houden bij de essentiële organen. Kortom, prioriteit is om je lichaam op de juiste temperatuur te houden met een geschikt kledingsysteem. Doe je dit niet? Dan zal je snel merken dat je bij handschoenen met -273°C als comforttemperatuur nog koude handen kan krijgen. Andersom betekent dit niet dat je handen per definitie warm blijven bij een warm lichaam..
Een tweede voorwaarde om je handen warm te houden, heeft ook te maken met je bloedsomloop naar je handen. Veel beginnende ijsklimmers zullen snel geneigd zijn om te veel in hun ijsbijlen te knijpen (vooral als het spannend is). Niet alleen is dit de perfecte manier om je onderarmen te laten verzuren, ook beperkt dit de bloedtoevoer en daarmee de warmtetoevoer naar je handen. Te hard knijpen in ijsbijlen leidt al snel tot screaming barfies, ook wel bekent als het gevoel wat we krijgen wanneer we onze handen eindelijk op de standplaats kunnen opwarmen.. Overigens een perfecte manier om een stoere volwassen man in een halfjankende positie te krijgen.. Conclusie? Niet harder knijpen in je ijsbijlen dan nodig.

Hoogalpien ijsklimmen 800x600

Mats Wenholt klimt ijs in hoogalpien terrein. De condities zijn koud en droog genoeg voor het dragen van softshell handschoenen zonder waterdichte membraan.

Handschoenensysteem voor herfst/voorjaar/winter:
Omdat je bij het kiezen van de juiste handdchoen als snel compromissen moet doen, zijn er vele handschoensystemen in het leven geroepen. Elke profi-klimmer heeft er wel zijn eigen ideeën over. De één neemt een dozijn handschoenen mee op één tocht terwijl de ander zweert bij bijvoorbeeld ingevette leren handschoenen.
Over een goed handschoenensysteem heb ik zelf mijn eigen ideeën, die ik hier met je zal delen. Een goed systeem voor warmte en grip, is het meenemen van tenminste twee paar handschoenen (minder relevant in de zomer). Dit systeem bestaat uit een paar wanten, die je handen warm houden wanneer de bergen er alles aandoen om je leven moeilijk te maken (voor bijvoorbeeld op de standplaats) en een paar handschoenen die genoeg grip geven voor klimmen. Een belangrijke aanvulling is een paar handschoenen die je mee draagt voor je aanloop (en als backup), waarbij ze een grote kans hebben om vochtig te worden door zweet.
Een andere belangrijke afweging is de keuze voor waterdichte of alleen winddichte handschoenen (softshell). Deze afweging zal sterk afhankelijk zijn van de tocht. Bij temperaturen rond de 0°C of ijs en sneeuw wat vol in de zon staat (in of boven je route), kan het al snel een kleffe boel worden. In deze gevallen raad ik aan dat je één paar klimhandschoenen mee hebt met een waterdichte membraan zoals Goretex en eVent. Bij droge koude temperaturen ver onder de 0°C, gaat mijn voorkeur uit naar handschoenen zonder waterdichte membraan, aangezien ze beter zijn in het wegwerken van vocht en zweet, sneller drogen, goedkoper zijn en er minder materiaal nodig is voor de constructie van de handschoenen (beetje lichter en behendiger). Voor wanten gaat mijn voorkeur sowieso uit naar een waterdichte variant, aangezien wanten weinig kans hebben om verzadigd te raken met zweet en vocht. Wanneer je wanten gebruikt, is de kans immers erg klein dat je activiteiten verricht met een hoge intensiteit.

Wat is een goede klimhandschoen?:
Goede handschoenen voldoen aan de volgende voorwaarden:

  • Ze sluiten mooi aan op de hand zonder dat ze je beweging belemmeren. Een handschoen kan nog zo goed ontworpen zijn, als het model niet ideaal past bij jouw handvorm dan geeft dit problemen. Te smalle en te kleine handschoen maken het sluiten van de hand lastig, met als gevolg koude vingers en verzuurde onderarmen. Te grote handschoen hebben een negatieve invloed op je handgrip.
  • De verschillende laagjes waaruit de handschoen is opgebouwd kunnen NIET los van elkaar bewegen. Wanneer dit wel kan, gaat veel van je grip verloren. Bovendien bestaat er een kans dat je de liner binnenstebuiten trekt bij het uitdoen van de handschoenen.
  • De handschoen bevat liever geen bescherming. De meeste ijsbijlen van tegenwoordig voorkomen bij voorbaat het harde stoten van je handen tegen ijs en rots. Bescherming in een handschoen zorgt daarmee slechts voor extra bulk (met name ijsklimhandschoenen van Black Diamond hebben deze bescherming).
  • De vingers van de handschoen zijn al gevormd naar een gedeeltelijk gesloten hand. Hiermee vergemakkelijkt de handschoen het sluiten van de hand.
  • De handschoen is tenminste winddicht.
  • De binnenzijde van de handschoen bestaat uit leer. Leer is stevig en zorgt tegelijkertijd voor veel grip. Pas op met handschoenen van varkensleer. Wanneer de handschoen alleen voor ijsklimmen wordt gebruikt is het aan te raden om te kiezen voor een handschoen waarin Pittards® Oil Tac verwerkt is aan de binnenzijde. Deze technologie zorgt voor extra grip, maar is ook beperkt duurzaam, waardoor het minder geschikt is voor gebruik op rots.
  • De buitenzijde van de handschoen bestaat uit weerbestendige en duurzame softshell met idealiter een DWR coating. Afhankelijk van de condities kan je voor een handschoen kiezen waarin onder het softshell-materiaal een waterdichte membraan is verwerkt (zoals Goretex en eVent). Wanten mogen ook uit ander materiaal bestaan dan softshell, zoals een stevige Pertex variant.
  • Wanneer de handschoen isolatie bevat, bezit het tenminste een liner van fleece. Bij extra isolatie bevat het hoogwaardige synthetische vezels, zoals Primaloft Gold. De hoeveelheid isolatiemateriaal bepaald voor welk seizoen de handschoen geschikt is.
  • De meeste isolatie zit aan de buitenzijde van de hand en niet in de handpalm en de binnenzijde van de hand. Te veel isolatie aan de binnenzijde van de hand zorgt voor minder grip

    Natte handschoenen 800x600

    Roland Bekendam in Tuborg (WI5). Door de zuidelijke oriëntatie van de ijsval krijg je al snel te maken met smeltend ijs. Niet waterdicht softshell handschoenen raken hier gemakkelijk doorweekt.

Handschoenen voor puur ijsklimmen: Deze categorie bestaat uit handschoenen waarbij Pittards® Oil tac is verwerkt in de binnenzijde voor extra grip. Zéér goede handschoenen in deze categorie zijn de Black Diamond Impulse glove (136 g), Marmot XT glove (116 gram) en de Mountain Equipment Super Alpine Glove (125 g). Beide handschoenen zijn beperkt geïsoleerd met een fleece liner en zijn daarm. Voor een waterdichte variant lijkt de Rab Talon glove (180 g) erg veelbelovend, alhoewel ik met dit model geen ervaring heb. Deze handschoen heeft naast een eVent membraan ook primaloft Gold als extra isolatie materiaal. Voor een erg warme waterdichte handschoenen (Goretex en Primaloft Gold) kan ik de Outdoor Research Alpine Alibi II (293 g) van harte aanbevelen.

Handschoenen voor gecombineerde alpinisme (ook ijsklimmen): Goede windichte handschoenen in deze categorie zijn de Mountain Hardwear Hydralite glove (134 g) en de Outdoor Research Extravert glove (165 g). Voor een waterdichte handschoen zijn de Mountain Hardwear Hydra Pro (170 g), Marmot Exum Guide (230 g) en de Rab Guide (220 g) erg goed. Voor een iets wat budgetvriendelijke optie (doordat ze geen high end materiaal gebruiken) is de Black Diamond Punisher ook zeker geen slechte keuze, alhoewel ze de bescherming in de handschoen van mij weg hadden mogen laten.

Wanten: Wanneer je net een technische ijslengte hebt geklommen in ijskoude temperaturen, zal je op de standplaats blij zijn met een paar dikke wanten. Ook tijdens pauzes of een lange abstieg bieden wanten de uitkomst. Door ze mee te hebben tijdens mixed- en ijsroutes voorkom je in sterke mate de kans op bevriezingsverschijnselen. Daarnaast is het ook fijn wanneer de wanten net zoals handschoenen enige mogelijkheid bieden om handelingen te verrichten (zoals zekeren en gebruik van karabiners). Hier kan leer aan de binnenzijde goed bij helpen. Een niet onbelangrijke aanvulling is een lusje waarmee je de wanten aan de achterkant van je gordel kan hangen met een karabiner/snapper. Belangrijk is dat dit lusje aan de kant van de vingers zit, zodat de opening  van de wanten altijd naar onder hangt (kan er geen sneeuw in komen). Goede dunne wanten , zoals de Black Diamond Glissade Mitts (175 g), bestaan alleen uit softshell, waterdichte membraan en fleece en werken goed bij milde temperaturen (watervalklimmen of hoogalpien later in het voorjaar). De dikkere varianten, zoals de Black Diamond Mercury Mitt (260 g) en de Rab Aliance Mitt (250 g), hebben ook nog vulling zoals primaloft en zijn fantastisch voor extreme condities (hoogalpien in het najaar, winter en vroege voorjaar).

Handschoenen Peuterey integraal 800x600

Taco Lambregts onderweg naar de Mont Blanc via de Peuterey integraal. Firnflanken in de zomer zoals deze, geven al snel kletsnatte handschoenen. Waterdichte handschoenen kunnen de voorkeur hebben.

Handschoenen voor de zomer: Vaak komt het voor dat je in de zomer alleen handschoenen aan hebt als bescherming bij ijs, firn en gletsjers. Hierbij zullen handschoenen vooral nodig zijn om je handen heel te houden bij noodsituaties zoals spletenredding of het houden van vallen. Vaak zijn de temperaturen zo hoog dat je geen isolatie wil van je handschoenen. Een dun paar is daarom vaak voldoende. Idealiter is dit een dunne softshell handschoen (zonder fleece), met leer aan de binnenzijde. Om geld te besparen kunnen bijvoorbeeld (leren) handschoenen van een bouwmarkt ook voldoende zijn. Op hoogte of tijdens een vroege start kan het wel degelijk noodzakelijk zijn om isolerende handschoenen mee te hebben. Eén van de handschoenen die vermeld staan in het hoofdstuk gecombineerd alpinisme zijn een goede optie! Kies je voor de voordelen van een NIET waterdichte handschoen? Dan kunnen waterdichte overwanten (zonder isolatie) een fijne aanvulling zijn. Voor het besparen van geld kan je ook kiezen voor een geïsoleerde leren handschoen van een bouwmarkt.

Speciale categorie: Slechts een zéér select gezelschap onder de Nederlandse klimmers zal aid klimmen (voortbewegen met artificiële hulpmiddelen) en technisch rotsklimmen in erg koude condities. Mocht je één van de weinigen zijn die bijvoorbeeld technische rotspassages klimt in hoogalpien terrein buiten het zomerseizoen? dan is de Mountain Equipment G2 Alpine Combi Mitt misschien iets voor je. Het is een vingerloze softshell handschoen van leren handpalm, die gemakkelijk om te bouwen is tot een want.

Meer leesvoer: Kan je niet genoeg krijgen van handschoenen? De volgende webpagina’s en artikelen zijn erg de moeite waard om door te lezen:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.